Banka ekstresi Luca’ya nasıl aktarılır ve POS komisyonu nasıl ayrılır?

1. Banka ekstresini Luca’ya aktarmanın üç yolu: Excel, PDF ve banka entegrasyonu

Luca’nın yardım merkezi banka hareketleri için üç yol anlatır. Hangisinin uygun olduğu bankaya, mükellefin gönderdiği dosyaya ve hareket sayısına bağlıdır.

• Banka Aktarımı (Excel): Muhasebe > Banka İşlemleri > Banka Aktarımı (Excel). Bankanın şablonunu Şablonlar alanından seçersiniz ya da “Başlıkları CSV dosyasından al” seçeneğini kullanırsınız; Ayraç ve Tırnak alanları ayarlanabilir. Satırlar Kural tanımlama ile hesaplarla eşleştirilir, Uygula ile Fiş Detayları’na aktarılır ve Fiş Kes ile kaydedilir. Luca’nın 2021 tarihli yardım makalesine göre aktarılacak ekstre 400 satırdan fazla olmamalıdır.
• Banka Aktarım (PDF): Muhasebe > Banka İşlemleri > Banka Aktarım (PDF). 600 satıra kadar olan PDF doğrudan yüklenir; daha uzun dosyalar için “IBAN Listesine Yükle” seçeneği kullanılır.
• Banka Entegrasyonu: luca.com.tr’ye göre Luca ticari yazılımları ve Mali Müşavir Paketi için ücretsizdir; listede 17 banka yer alır. Firma ve banka şubesi tarafından onaylanan “Hesap Hareketleri Paylaşımı Yetki Belgesi”nin bir kopyası banka@luca.com.tr adresine gönderilir. Onaydan sonra hareketler Muhasebe > Fiş İşlemleri > Banka Entegrasyon ekranından fişe dönüştürülür.

Kaynaklar: Luca Banka İşlemleri menüsü, 01.02.08 Banka Ekstreleri, 01.02.12 Banka Entegrasyon, Luca banka entegrasyonları (erişim tarihi: 25 Eylül 2026). Ekranlar değişebilir; güncel adımlar için Luca yardım merkezine bakın.

2. Luca’ya aktarmadan önce POS komisyonu ekstreden nasıl ayrıştırılır?

POS tahsilatında hesaba geçen tutar, brüt satıştan komisyonun düşülmüş hâlidir. Muhasebe kaydı için çoğu zaman brüt, komisyon ve net tutarın ayrı ayrı bilinmesi gerekir; ekstrede ise bu üç tutar her zaman ayrı sütunlarda yer almaz.

• Ziraat Bankası Excel: hareket tutarı, Alacak sütunundaki net tutardır. Eski açıklama düzeninde brüt (Tutar) ve komisyon metinde yer alır; Mayıs 2026’dan beri görülen düzende yalnızca komisyon yer alır, brüt ise net ile komisyonun toplamıdır.
• Garanti BBVA PDF: komisyon açıklama metninden okunur; brüt tutar ayrıca yer almaz, net ile komisyon toplanarak bulunur.
• İş Bankası Excel: POS tahsilatı “NET SATIŞ TUTARI” olarak gelir; ekstrede işlem başına komisyon tutarı yer almaz. POS ile ilgili ücretler ayrı hareketler olarak görünür.

Luca’nın kural tanımında “İçinde Geçen” filtresi açıklama metnini arar ve eşleşen satırı bir hesaba yönlendirir. 01.02.08 yardım makalesindeki örnekte 102.001 borçlandırılır, karşı hesap 108.001 alacaklandırılır. Ancak incelediğimiz resmî Luca yardım makalelerinde, açıklama metnindeki komisyon tutarını okuyup ayrı bir gider satırı oluşturan bir adım anlatılmıyor. Komisyon ayrı bir hareket olarak geliyorsa kendi kuralıyla kaydedilebilir; yalnızca metinde yazıyorsa brüt ve komisyonun kayıttan önce ayrılması gerekir.

Hesaplama ve kontrol mantığı için POS komisyonu hesaplama ve kontrol rehberine bakın.

3. EkstreX ne zaman işe yarar, ne zaman gerekmez?

EkstreX, mükelleften gelen banka dosyasını Luca’ya aktarılmadan önce hazırlar. Şu durumlarda işe yarar:

• Komisyon açıklama metnindeyse: Ziraat ve Garanti dosyalarında brüt, komisyon ve net ayrı sütunlara yazılır. Ziraat’in yeni düzeninde ve Garanti’de brüt kaynaktan okunmaz, net ile komisyondan hesaplanır.
• Kontrol sayfası istiyorsanız: Excel çıktısında Muhasebe ve Kontrol sayfaları vardır. Kontrol sayfası, ilk satırdaki bakiyeye sonraki hareketlerin girişlerini ekleyip çıkışlarını düşer ve sonucu son bakiyeyle karşılaştırır (bakiye zinciri). Ziraat’in eski düzeninde brüt eksi komisyonun netle tutup tutmadığı da gerçek bir kontroldür; brütün hesaplandığı düzenlerde bu eşitlik bağımsız bir kontrol sayılmaz.
• Birden çok mükellefin dosyası varsa: bir seferde 30 dosyaya kadar açabilir, hepsini her dosyanın ayrı bir sayfada yer aldığı tek bir Excel çalışma kitabında toplayabilirsiniz. Luca taslağı ise her dosya için ayrı üretilir.
• Mükellefin dosyasını sunucuya yüklemek istemiyorsanız: dönüştürme tarayıcıda yapılır, kaynak dosya bu işlem için sunucuya yüklenmez. Oturum açma ve kontör düşümü için internet bağlantısı gerekir.

Mükellefin bankası hareketleri Luca Banka Entegrasyonu ile zaten gönderiyor ve komisyonu ayrı hareket olarak veriyorsa EkstreX’e ihtiyacınız olmayabilir. EkstreX şu an yalnızca Ziraat Bankası, Garanti BBVA ve İş Bankası dosyalarını tanır; diğer bankalar için uygulamadaki İstek formunu kullanabilirsiniz.

4. EkstreX’in Luca fişi taslağı neleri içerir?

Dönüştürme bittikten sonra dosya kartındaki “Luca fişi (taslak)” düğmesi bir CSV dosyası indirir. Bu dosya bir banka ekstresi değil, muhasebe fişi aktarım dosyasıdır: Luca yardım merkezinde “01.02.09 Excel Veri Aktarımı” başlığıyla anlatılan ekran içindir, banka aktarım ekranları için değildir.

• Sütunlar: Luca fiş aktarım şablonundaki 11 sütun (Fiş No, Fiş Tarihi, Hesap Kodu, Evrak No, Evrak Tarihi, Açıklama, Borç, Alacak, Miktar, Döviz, Kur).
• Biçim: ayraç noktalı virgüldür (;), karakter kodlaması windows-1254’tür; bu, Türkçe Windows’ta Excel’in CSV kaydederken kullandığı kodlamadır. Tarihler GG.AA.YYYY biçimindedir; tutarlarda ondalık ayırıcı virgüldür, binlik ayırıcı yoktur. Miktar 0, Döviz ve Kur boştur.
• Fiş düzeni: her takvim günü için bir fiş açılır. Bir gün 400 satırı aşarsa hareketler bölünmeden aynı gün için yeni fiş açılır. Bir dosyada en çok 50 fiş olur; daha fazla fiş varsa taslak birden çok dosyaya bölünür ve dosyalar -LUCA-1.csv, -LUCA-2.csv diye numaralanır. Fiş No her dosyada 1’den başlar. Bu sınırlar Luca yardım merkezindeki 50 fiş ve 400 satır sınırlarına göre seçildi.
• Evrak No ve Açıklama: Evrak No, bankanın dekont veya referans numarasıdır (Ziraat’te boş kalır); Açıklama, bankanın hareket açıklamasıdır.
• Sıfır tutarlı hareketler (örneğin blokaj) fişe yazılmaz; sayısı indirme mesajında bildirilir. Luca taslağı için ayrıca kontör düşülmez.

Varsayılan hesap kodları

Hesap kodları EkstreX’te değiştirilemez. Kodu kendi hesap planınıza göre Luca’da düzenlersiniz.

120, 320 ve 770 satırlarının açıklaması “ÖNERİ” ile başlar. Bunlar yalnızca önerilerdir: alıcı, satıcı veya gider hesabını mali müşavir belirler. 102 banka satırında bu ek yoktur.

Örnek: 1.000,00 TL brüt POS tahsilatı

Bu örnekte brüt satış 1.000,00 TL, komisyon 30,00 TL, hesaba geçen net tutar 970,00 TL’dir. Taslakta o günün fişine şu üç satır yazılır (tutarlar dosyadaki yazımıyla):

Üç satırda da Fiş No, Fiş Tarihi, Evrak Tarihi ve bankanın açıklama metni aynıdır. Borç ve alacak toplamı eşittir: 1000,00.

Taslak hangi durumda oluşmaz?

Aşağıdaki durumlarda EkstreX fiş taslağı üretmez; nedenler düğmeye bastığınızda mesajda yer alır:

• Kontrol sonucu “Fark var” veya “İncele” ise.
• POS tahsilatına benzeyen ama çözümlenemeyen bir satır ya da komisyon işareti olup tutarı eksik bir satır varsa.
• Bir satırda negatif tutar veya negatif komisyon ya da aynı anda hem giriş hem çıkış varsa, bir POS satırında çıkış (iade) görünüyorsa veya brüt tutar, net ile komisyonun toplamını tutmuyorsa.
• İkinci satırdan itibaren bir satırın bakiyesi, önceki bakiyeye o satırın girişi eklenip çıkışı düşülerek bulunan tutarı tutmuyorsa.
• Ekstre fotoğraftan okunduysa: fotoğrafın ilk satırı bakiyeyle doğrulanamaz ve taslakta bu satırı işaretleyecek bir sütun yoktur.

Kart iadesi veya ücret iadesi içeren İş Bankası dosyaları “İncele” sonucunu verir; bu durumda Luca taslağı oluşmaz ve kaydı Luca’da kendi yönteminizle yaparsınız.

5. Adım adım: EkstreX’ten Luca’ya fiş aktarımı

1. Ekstreyi EkstreX’te açın. Ziraat Bankası Excel veya CSV, Garanti BBVA metin katmanlı PDF ya da İş Bankası Excel dosyası seçin. Banka otomatik tanınır; yanlışsa listeden değiştirebilirsiniz. Fotoğraftan okunan bir ekstreden Luca taslağı oluşmaz; taranmış (metin katmanı olmayan) PDF okunmaz. Ayrıntılar Garanti BBVA rehberinde.
2. Kontrol sonucunu okuyun. “Tutuyor”, “İncele”, “Fark var” veya “POS yok” sonucuna ve POS satır sayısına bakın. Birkaç satırda brüt ve komisyonu kaynak ekstreyle karşılaştırın.
3. Taslağı indirin. “Luca fişi (taslak)” düğmesi, kaynak dosyanın uzantısı yerine -LUCA.csv yazılmış bir dosya indirir (örneğin ekstre.xlsx için ekstre-LUCA.csv); 50’den fazla fiş varsa -LUCA-1.csv, -LUCA-2.csv gibi birden çok dosya iner. Mesajda dosya, fiş ve satır sayısı ile varsayılan hesap kodları yer alır.
4. Hesap planını kontrol edin. Taslaktaki kodların Luca hesap planınızda açık olması gerekir. Farklı bir hesap kullanıyorsanız kodu Luca’da kendi planınıza göre düzenleyin.
5. Excel Veri Aktarımı ekranında yükleyin. Dosya seç düğmesiyle CSV dosyasını belirleyin, Ayraç alanını “; (Türkçe)” olarak ayarlayın, doğrulama kodunu yazıp Yükle’ye basın. İlk denemeyi kısa bir döneme ait küçük bir dosyayla yapın.
6. Fişi kesmeden önce detayı kontrol edin. Kaydı açıp fiş detayında borç ve alacağın eşit olduğuna, tarihlere ve Türkçe harflere bakın. “ÖNERİ” satırlarının hesabını belirleyin, ardından Fiş Kes penceresinde fiş tipi olarak Mahsup’u seçip fişi kesin.
7. Uyarıları çözün. Luca fiş keserken “hesap kodu bulunamadı” uyarısı verirse, dosyadaki hesap kodu Luca hesap planınızda açılmamış demektir. Hesap koduna çift tıklayıp açılan pencerede kodu değiştirebilir ya da F10 ile hesabı açabilirsiniz. Türkçe harfler bozuk görünürse dosyayı kullanmayın ve iletişim sayfasından bize yazın; kodlama seçimi gerçek bir içe aktarım testiyle henüz doğrulanmadı.

Ekranın resmî açıklaması: Luca yardım merkezi, 01.02.09 Excel Veri Aktarımı. Bu ekranda aynı Fiş No ve Fiş Tarihi’ni taşıyan satırlar tek bir fişe aktarılır. Taslağı kendi Luca ortamınızda küçük bir dosyayla doğrulamadan toplu kullanmayın.

6. POS komisyonu muhasebe kaydı: Luca fişinde hangi hesap kullanılır?

Bu konuda uygulama birliği yoktur. Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ndeki hesap açıklamalarına göre 653 Komisyon Giderleri, esas faaliyet dışındaki işlemler için ödenen komisyonları kapsar. Uygulamada birçok meslek mensubu POS komisyonunu 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına, bazıları ise 780 Finansman Giderleri hesabına kaydeder.

EkstreX 653.001’i yalnızca varsayılan olarak yazar ve hesap seçimini size bırakır: hesabı kendi hesap planınıza ve mükellefin durumuna göre Luca’da değiştirin. Kart satışı için kullanılan 102.001 ve 108.001 eşleşmesi, Luca’nın 01.02.08 yardım makalesindeki örnekle aynıdır. Kaydın tablo hâli için POS komisyonunun muhasebe kaydı bölümüne bakın. Bu sayfa vergi veya muhasebe danışmanlığı değildir.

Luca, TÜRMOB’a ait bir yazılımdır. EkstreX bağımsız bir Emonse ürünüdür; TÜRMOB veya Luca ile bağlantısı yoktur. Banka adları yalnızca desteklenen dosya düzenlerini tanımlamak için kullanılır.