MASAK hawala ve alternatif değer transfer ŞİB Rehberi yayımladı (11.09.2026): SMMM/YMM göstergeleri de var

Ne duyuruldu?

Malî Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK), 11 Eylül 2026 tarihli duyurusunda “Hawala ve Benzeri Alternatif Değer Transfer Sistemleri Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi”ni yayımladığını bildirdi. Amaç, 6493 sayılı Kanun kapsamında izinsiz ödeme faaliyeti niteliği taşıyan hawala ve benzeri alternatif değer transfer sistemlerinin tespiti ile şüpheli işlem bildirimlerinin etkinliğinin artırılmasıdır.

Bu haber MASAK duyuru metnine dayanır. Duyuruda rehbere bağlantı verilmiş olsa da PDF’nin barındığı ms.hmb.gov.tr host’u kaynak izin listesinde olmadığı için bu yazıda PDF içeriği aktarılmamıştır; bağlayıcı duyuru URL’si masak.hmb.gov.tr üzerindedir.

Hangi risk alanları anlatılıyor?

Rehberde hawalanın suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanı, hedeflenen finansal yaptırımların ve malvarlığının dondurulması tedbirlerinin aşılması, yasa dışı bahis ve kumar gelirlerinin transferi ile vergi kaçırma ve kayıt dışı ekonomik faaliyetlerde kullanım biçimlerinin açıklandığı belirtilmiştir. Bu kapsamda TCK’nın 282 nci maddesi ile 6415, 7262 ve 7258 sayılı kanunlar yönünden ilgili risk alanlarına da yer verildiği ifade edilmiştir.

Kimler için sektör göstergeleri var?

Duyuruya göre rehber kapsamında bankalar, yetkili müesseseler, para veya değerli eşya nakli hizmeti verenler, ödeme ve elektronik para kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, kıymetli maden/taş/mücevher sektöründe faaliyet gösterenler, sermaye piyasası aracı kurumları, SMMM/YMM’ler, avukatlar ve noterler için sektöre özgü risk göstergeleri ve ŞİB tipolojileri oluşturulmuştur.

Muhasebe ve mali müşavirlik tarafında bu, SMMM/YMM’lerin de gösterge setinde sayıldığını gösteren resmi bir duyuru çerçevesidir. Duyuru metni yeni bir asgari ücret veya genel vergi beyannamesi yükü tanımlamaz.

Tek gösterge yetmez: zincir değerlendirmesi

Rehber ile yükümlülerin tek bir işlem veya göstergeye odaklanmak yerine; müşteri, hesap, şirket, gerçek faydalanıcı, ödeme ve banka hesapları, kripto varlık cüzdanları, döviz ve kıymetli maden hareketleri ile sınır ötesi bağlantıları birlikte değerlendirmeleri ve işlemin daha geniş bir değer transfer veya mutabakat zincirinin parçası olup olmadığını dikkate almaları amaçlanmaktadır.

Pratik özet: duyuru tarihi 11.09.2026’dır; konu ŞİB rehberi duyurusudur (yeni bir kanun yürürlüğü değildir). Ödeme kuruluşları, bankalar ve SMMM/YMM’ler için risk göstergesi ve tipoloji kaynağı olarak MASAK duyuru metni esas alınmalıdır.